Misa Dulom (C): Dec. 16-23, 2018-YOUTH

Dec. 16, 2018 (1^st Day):

May tawo nga ginbugayan sang Diyos nga nakighala sa Iya sa isa ka palanan-awon. Sa sini nga kahigayunan nagpamangkut ang tawo sa Diyos: “Ginoo, pila bala ang isa ka milyon nga tuig sa Imo?” Ang Ginoo nagsabat: “Ang isa ka milyon ka tuig anak sa akon, isa lang ka minuto”. Kag ang tawo nagpamangkut pa gid: “Ginoo, pila ang isa ka milyon ka pesos para sa Imo?” Ang Ginoo nagsabat, “Ang isa ka milyon ka pisos sa akon, isa lang ka sentimo”. Dali-dali nga naghambal ang tawo:” Ginoo, hatagi ako sang isa ka sentimo!” Kag ang Diyos nagpanumdum sang makadali kag nagsiling: “ Dali lang anak, hulat-hulat anay sing isa ka minuto.”

Sa Sa sining Nahauna nga Adlaw sang Misa Dulom, aton man ginasaulog ang ika-tatlo nga Dominggo sang Adbiento nga amo ang ti-on sang paghanda para sa pag-abut kag pagkatawo sang Mahal nga Diyos sa aton tunga. Subong man nga tuig, ginapatungod naton sa mga pamatan-on sang aton nga Simbahan nga sila daku nga bahin sang aton Kristiyanong katilingban.

Ayhan sa subong nga panahon masyado na kita ka pakat sa aton mga paghanda sang mga regalo nga aton igapanghatag sa sini nga selebrasyon kag siguro madamo sa aton ang nagahulat sang madamo nga mga kwarta agud may igasto kita para sa palaabuton nga Paskwa nga aton pagasa-ulogon.

Apang amo gid bala ini ang Paskwa? Kinahanglan nga madamo kita sang mga butang nga dutan-on agud aton makuha ang aton nga luyag? Nagakinahanglan man bala kita sang minilyon nga kwarta agud aton maselebrar ang Paskwa nga malipayon ukon ang paghanda nga ginatumod sang aton Ebanghelyo nga dapat naton himu-on?

Sa Ebanghelyo ang mga tawo nagpamangkut kay Juan kon ano ang ila nga himu-on agud maghanda sa pag-abut sang Manluluwas. Kag si Juan naghambal sa ila nga dapat ipa-ambit nila ang ila mga bayu sa mga wala, kag ang ila pagka-on sa mga ginagutum. Indi sila magsukot sing sobra kag indi man sila magpanglugos o magbutanbutang, kay ang magaabut magatipon sang tinggas sa upa kag ang mga upa Iya nga pagasunugon sa kalayo nga indi gid mapalong.

Ang paghanda gali nga ginatulok sang aton Ginoo indi sang material nga mga pagkabutang kundi maayong kabubut-on nga magluntad sa tagipusu-on sang tagsa-tagsa. Isa ka tagipusu-on nga naga-alagad sa iya isigkatawo ilabi na gid sa mga pinakakubos, nadula kag pinaka-ulihi- sila ang mga imol sang aton katilingban.

Ginatawag man ang aton mga pamatan-on nga subong ining tuig ginapatuhoy sa ila, sila mangin buhi kag aktibo nga bahin sang Simbahan nga naangut sa isa ka Lawas- nga amo ang Lawas ni Kristo. Kamo ang kapagsik sang Simbahan kag may daku kamo nga bahin sa pag-alagad sa mga nagakinahanglan.

Ang minatuod nga paghanda sa Paskwa sang Pagkatawo sang aton Ginoo indi paagi sa naga-inggat nga mga regalo, kundi paagi sa aton pagpa-ubos sa pag-alagad sa aton isigkatawo ilabi na gid ang mga nagakinahanglan. Kabay nga himu-on naton ang aton kaugalingon nga alagyan sa pagpabatyag nga ang Diyos yari sa aton tunga kag Siya matuod nga matawo sa aton katilingban paagi sa maayo nga kabubut-on nga aton ginabuhat sa isa kag isa. Ini nga paghanda minatuod gid nga mabatyagan kon ang tagsa-tagsa sa aton maghimo sang mga lihuk tuhoy sa pagbulig sa aton mga isigkatawo nga nagakinahanglan.

Dec. 17, 2018 (2nd Day):

“May isa ka tigulang nga lalaki nga tagabukid nga nagdulhog sa isa ka siyudad agud nga magtulutan-aw man kon ano na ang mga kauswagan sa iya nga probinsiya. Nag abut ang tiligpalanyaga kag nagsulod siya sa isa ka kalan-an (restaurant). Natabo man nga may isa ka lamisa sang mga pamatan-on nga wala gid patay ang paglano-langohay. Sige gid nila nga hinarakhak sang madeparahan sang isa ka pamatan-on ang tigulang. Ang tigulang may ginasuk-sok nga kalo kag ginkuha niya ini kag mag-order sang iya nga panyaga sa amo nga kalan-an. Pag-abut sang order sang tigulang, ang tigulang nagpangurus kag nagpasalamat sa Diyos sang grasya nga iya pagaka-unon. Nagkadlaw na gid ang pamatan-on kay para sa iya daw kalam-utan ang tigulang. Gani naghambal siya: “Lo, uso pa ina sa inyo?” ang tigulang nagbalikid sa lamisa sang mga paman-on kag nagsabat sa malumanay nga tingug: “Indi anak, wala na ini naga-uso sa mga baboy”. Kag nagpadayon siya sa pagka-on samtang ang mga pamatan-on naukyan kag nahuya sa ila ginhimo.”

Indi naton pagsika-sika-on ang mga katigulangan naton kay madamo sila sang igatudlo sa aton… kon wala sila, wala man kita. Amo ina ka imortante ang mga katigulangan nga gin-usikan gid ni San Mateo ang pagpatpat sa aton sang mga katigulangan sang aton Ginoong Hesu-kristo sa pagpakita sa aton nga ang aton Ginoo may ara man nga ginhalinan kag bilang aton Hari nga ginapa-abut, Siya man naghalin sa linyada sang mga Hari tungud ang Iya mga katigulangan mga Hari man. Kon ngaman nangin isa Siya sa aton nga mga makasasala, ini tungud kay ang iya mga katigulangan mga makasasala mna. Ini nagapahayag sa aton nga ang aton Ginoo indi sing malayo sa aton tungud nagapanalaytay sa Iya mga dugo ang minatu-od nga pagkatawo nga gina-ambitan sang tanan. Siya katapo man sang tawohanon nga panimalay sa bagay nga Siya, paagi sa Iya pagkatawo nangin katulad naton sa tanan nga bagay magluwas lamang sa sala.

Sa aton moderno nga panahon subong, madamo na nga mga pamatan-on ang ginakabig naton nga “pasaway” tungud ila lang ginasunod ang ila nagustu-an bisan pa ini nagasupak sang maayo nga pamatasan sang isa ka lamharon. Pila ayhan sa aton mga pamatan-on ang naga-ilog-ilog sang ila mga nakit-an sa internet, telibisyon, o mga moda nga masyado ka layo sa tama nga pamatasan? Pila ka mga pamatan-on ang nagapalayo sa ila obligasyon kay ara sila nga nawili sa pagpaporma sa mga babayi nga ila na-ilaan? Pila ayhan sa ila ang indi mo makita sa eskwelahan, kundi ara sa simbahan nga naga-“date” sa ila amiga? Pila sa aton mga pamatan-on ang indi na pamilyar sa pagbisa sa mga tigulang kon ti-on sang orasyon?

Ayhan diuyay lang ini nga mga pamangkutanon sa aton mga pamatan-on agud nga sila makamuklat nga madamo gali sang mga pamatasan nga ginahatag kuntani ang aton mga katigulangan kon aton gid lang sila ginahatagan sing atensyon. Madamo sila sing ginabilin sa aton nga maayo nga mga pamatasan sa bagay sa dapat mangin bukas ang aton  mga pamatan-on sa pagtukib sang mga manggad sang maayo nga pagtulun-an sang isa ka naghamtong na sa panu-igon. Kon ano kita subong ina tungud sa paghimakas nga gindulot sang aton mga katigulangan kay sila naghimud-os gid nga maghatag sa aton sang maayo nga bwasdamlag. Magtuon unta kita sa aton mga katigulangan.

Dec. 18, 2018 (3rd Day):

Karon nga adlaw, ginasaysay ni San Mateo ang pagpangasawa ni Jose kay Maria bisan pa nga nahibalu-an niya nga si Maria nagabusong sa gahum sang Espitu Santo. Para sa iya isa ini ka mabudlay nga desisyon kay siya mangin amay sang anak nga indi iya. Apang tungud kay sia nagsalig nga ang Diyos magapahayag sang Iya nga kaluwasan paagi sa gin-ako niya nga anak, siya nagpasugut sa binubu-ot sang Diyos kag siya nagmatinumanon sa Iya kabubut-on.

“May isa ka mag-asawa nga nagsaulog sang ila ‘silver wedding anniversary’ (ika-biente y singko nga tuig) sang pag-asawahay. Sang madali na lang matapos ang misa natalupangdan sang pari nga “all smiles” gid ang asawa samtang nagahinibi man ang bana. Natingala gid ang pari kay indi ato ya hibi sing kalipay kundi sing kasubo. Gani ginpamangkut sang pari ang bana kon ngaa man nagahinibi siya. Ang bana nagsabat sa pari: “Tani Padre, 25 ka tuig na ang nagligad, kon nagpasugut lang ako sa iya tatay nga kon indi ko pagpakaslan ang iya bata ipapriso niya ako sing 25 ka tuig, tani, kon ginpaprisuhan ko nalang ang akon ginbuhat, subong tani, hilway na ako.”

Kabudlay gid man magpangasawa, amo na gani ang kalabanan nabudlayan maghimo sing isa ka desisyon sa pagpangasawa tungud ini ginatulok lamang nga daw isa ka dugang nga responsibilidad sa kabuhi. Apang ang pag-asawahay indi lamang sang isa ka responsibilidad kundi isa ka pagpanglakaton sang pagtuo, nga sa tunga sa kahuyangon kag kaluya sing tawo, ang Diyos wala nagapabaya bilang iya nga pamakud sa iya pagpanglakaton. Amo ini ang gin-agihan ni Jose nga kabudlayan, sa bagay nga siya nagbinagbinag nga magpalagyo kay Maria tungud iya natalupangdan ang kabudlayon sang kabuhi sang isa ka may asawa. Apang tungud kay si Jose masinaligon sa Diyos nga indi gid magpabaya sa iya, siya naghatag sang iya nga pagtuman sa kabubut-on sang Diyos. Nagsalig siya nga indi gid siya magtalang kon ang Diyos amo ang iya kaupod tungud nahibalu-an niya nga ang Diyos amo ang Dalan, Kamatu-oran, kag ang kabuhi.

Ginahangkat kita subong nga panahon ilabi na gid ang aton mga pamatan-on nga mangin masinaligon sa Diyos sa kon ano man ang Iya nga binubu-ot sa aton. Kon kaisa indi naton mahangpan kon ngaman nagakahanabo ang mga bagay sa aton kabuhi. Kon kaisa nagakatilingala kita nga sa aton lamharon nga panu-igon ginpadal-an kita sing mga kasablagan kag mga palaligban nga indi naton mahangpan, apang ang aton pagsalig dapat magpangibabaw nga may ara gid nga maayo nga ginatigana ang Diyos sa unhan sang aton pagpanglakaton, kag ang importante gid lang nga kita magpadayon nga nagalakat nga may pagsalig nga ang Diyos magadala sa aton sa duta nga may madabong nga halalban.

Sa sining tuig sang mga patan-on, aton gina-agda ang tagsa ka mga pamatan-on nga mangin aktibo sa pagpasakup sa mga buluhaton sang Simbahan. Ayhan mabug-at kag kon kaisa mabudlay hangpon ang aton katungdanan sa pagbantala sang Maayong Balita kag madamo kita sang masumalang nga mga palaligban, apang indi kuntani ini mangin upang nga kita mangin kabahin sang Lawas ni Kristo nga nagapadayon sa pagbalay sang kahimpitan sang Iya nga Lawas.

Dec. 19, 2018 (4th Day):

Ginasaysay subong sa aton ang mga inagihan ni Zacharias (ang tatay ni San Juan) nahanungud sa iya pagka-apa tungud nagpangduha-duha siya sa binubu-ot sang Diyos nga ang iya asawa nga sa Elisabet, nga tigulang na kag baw-as magabusong sang isa ka bata nga may misyon sa paghanda sang dalan nga paga-agyan sang Manluluwas sang kalibutan. Tungud sang iya pagpangduha-duha, ginhimo siya nga apa sang Mahal nga Diyos kay basi kon makahambal pa siya kag kon nano pa ang iya ipanugid-sugid sa mga tawo. Siya nagpabilin nga apa tubtub matawo ang iya nga anak nga gindala sang iya nga asawa.

“May duha ka pitla ang nagsinu-ay, kag sa klainit sang ila pagsinu-ay, nagsumbaganay sila sa tunga sang plaza. Malapuyot gid kaayo ang ila pagtapungulay nga gintinan-aw sang mga tawo nga daw may palagwa-on sa tunga sang plaza. Wala ini malipud sa panulukan sang mga pulis nga nagapatrolya kag gindakup sila nga duha kag gindala sa hepe agud sila husayon. Pag-abut nila sa presinto nagsiling ang pulis nga nakadakup: “Nadakpan ining duha nga naga-inaway sa tunga sang plaza kag gindakup sila agud husayon.” Nagmatarong ang isa ka pitla: “Na…no…a…a…bi…sir….ka…kay… gin…gin…suma…suma… ni…ya… a….ko….” Ang isa nagsabat man: “Na…no nga…. Gin…suma…su…ma… man…. A…mo… gi…gid…. Man… a…ko… si…na… ya…. Mag…ham..bal! Kag ang Hepe sa pulis nagsinggit: Pa…u…koy…ka…ka…mo…pu…li… na…ka…mo… ba…ba…si… ma…ki…bon… pa… ki…kit…ki…ta di! Nangin palataw-an ang eksena kay ang Hepe sang mga pulis gali, pitla man! Ayhan makahuluya ang sitwasyon sang isa ka pitla tungud palataw-an kon pamati-an mo sila apang ano na gid ayhan kon wala ka sing mabati-an sa isa ka tawo tungud siya isa ka apa. Maayo lang kon mag-intindihay ang inyo pagsenyasanay. Kag gani amo na lang ang aton paghangup kay Zacharias subong. Siya isa ka tawo nga indi gid makahambal tungud ginduha-duha-an niya ang kaluoy sang Diyos nga ginapakita sa Iya mga katawhan. Ang Diyos nagtamud sang ila mga pangamuyo kag wala sing ginapili nga tini-on ang Iya pagsabat sini kundi sa Iya kaugalingom nga panahon… ‘in His own time’. Kag ini ginpakita sa natabo kay Zacharias kag kay Elizabet, nga indi sing upang ang aton panu-igon nga ginasabat sang aton Ginoo ang aton mga pangamuyo.

Ang aton mga pamatan-on subong, biktima sang kalibutan nga madali madula-an sang pagla-um. Diutay lang gani nga sakripisyo, gareklamo dayon. Kon aton lantawon sa mga pahayagan, ang kalabanan nga mataas nga “rate” sang suicide yara sa pamatan-on, kay indi nila mabaton ang diutay lang nga pagkapaslaw ukon diutay lang nga akig. Tama gid ang istorya ni San Lukas subong nahanungud kay Zacharias kag Elizabet. Sa tunga sang ila pangduha-duha, ang Diyos sa gihapon padayon nga naga-upod sa ila kag ginasabat ang ila pangamuyo sa tunga sang ila katigulangon. Ayhan may ara kita ginahuptan nga madugay na naton ginapangayo sa Ginoo apang dapat kia magsalig nga sa likud sini tanan yara Siya nga nagapamati sang aton mga pangabay kay Siya ‘nagakuha sang aton kahuy-anan sa atubang sang mga tawo.’ Yara lang Siya bilang aton salaligan sa tanan nga ti-on kag Siya nagabugay sang Iya nga padayon nga pag-upod sa mga nagasalig sa Iya.

Dec. 20, 2018 (5^th Day):

Ang pangduha-duha ni Maria, la-in sang sa pangduha-duha ni Zacharias kahapon. Ang pangduha-duha ni Zacarias may upod nga pagyaguta sa mensahe sang angel ‘nano ang pagkahimo sina kay tigulang na kami?’ Apang ang kay Maria subong nagapakita sang iya ‘pagkatublag’ tungud isa siya ka ulay nga dalaga. Kag daku gid nga palaligban sa iya nga siya magbusong lang sang basta-basta. Sa bagay nga ginpahayag sa iya sang anghel nga siya magabusong sa gahum sang Espiritu Santo, kag tungud sini wala siya sing dapat nga kahadlukan.

“May mag-amay nga manugtabuk sa tulay, kag naghambal ang tatay sa anak nga babayi: ‘sige na anak, tabuk na kay masunod ako sa imo.’ Ang bata nagasabat: ‘Nahadluk ako tay basi mahulog ako sa tulay.’ Nagsabat ang tatay: ‘Sige lang anak, ara ako sa likud mo.’ Kag ang bata nagsabat: ‘Ara ka matuod sa likud ko tay, pero wala mo man ako ginahawiran… hawiri bala ko tay kay matabuk gid ako sa tulay kay kon ara ka nga nagahawid sa akon, indi mo gid ako pagbuy-an.’ Ang amay nakahangup sang bu-ot silingon sang anak, nga siya nagasalig gid sa iya nga amay.”

Ayhan amo man ini nga pagsalig ang naglikup kay Maria nga sa tunga sang iya pagkapamatan-on kag pagkadalaga, siya ginpili sang Diyos nga magadala sang Iya nga Anak nga mangin kaluwasan sang tanan nga mga katawhan. Ginhawiran siya sa Diyos nga may pagpasalig nga sa tunga sang iya huben nga panui-gon, ang Diyos magapakita sang Iya nga presensya sa tanan nga mga katawohan sang kalibutan. Nahibalu-an ni Maria nga tama ka budlay sang ginapangayo sang Diyos sa iya tungud nga siya yaguta-on sang mga tawo, apang gintugyan niya ini tanan nga may pagsalig nga ang Diyos indi gid magbuhi sa iya.

Madamo sang aton mga pamatan-on subong nga wala makahibalo kon sa diin sila padulong, kon ano ang pakadto-an sang ila mga dalan nga gina-agihan, kon ano ang ila mga handum sa ila kabuhi. Sa masami, sila lamang nagasunod sa uso ukon ano ang uso, ukon ano ang manami para sa ila pamatin-an. Nakasumalang ako sing isa ka lamharon nga babayi nga estudyante. Matinahuron siya kag nagtamyaw sa akon nga nagabisa. Siling niya: ‘Good morning, Father’. Ako naman sa pagkakita nga siya isa ka estudyante, nagpamangkut sa iya: ‘Ano ang ginakuha mo nga kurso, anak?’. Kag nasabat siya sa akon: ‘HRM Father’ kag dayon ginpamangkut ko siya ngaman nga HRM gid? Siling niya: ‘Ambut Father a. Basta manami lang pamati-an… o di ba social?’ Daw manami na kuntani kay may kurso siya ugaling kay indi gid sing nagaka-igo sa iya kay nagkuha lang siya sing kurso tungud nanami-an siya magpamati sang amo nga titulo. Amo ini ang kalabanan kag masubo nga istorya sang aton mga lamharon. Kanugon sang ila mga handum nga sa masami nagasunod lang sa ganoy sang kadam-an bisan pa nga ini indi gid sing para sa ila.

Si Maria Santisima subong nagapakita sa aton sang nagakaigo nga tinindugan. Ayhan mabudlay ang iya ginsudlan apang nagsalig sia sa pag-alay-ay sa iya sang Diyos kag gani bisan ano pa man, indi siya pagpabay-an. Kita man dapat magsalig sa Diyos katulad ni Maria sa aton ginpili nga dalan sang kabuhi.

Dec. 21, 2018 (6^th Day):

“Nag-abut ang isa ka balik-bayan halin sa America kag nagkadto siya sa balay sang iya best friend kag classmate sang una, nga may asawa na kag tatlo ka bata. Iya gindalhan ini sang iya mga pasalubong, kag samtang nagakinalipay sila sa sini nga hitabo, ang classmate nagpamangkut sa balikbayan: “Pare, may edad na kita. Siguro gwapa gid ang imo asawa kay Amerikana kag matahum man ang imo mga anak”. Ang balikbayan nagsabat: “Amo gani na pare ang problema ko, madinalag-on man ako sa akon pagpraktis sang abogasiya, pero wala gid ako makapangasawa kay wala gid ako sing napili-an”. Ang iya classmate nagpamangkut sa iya: “Ngaman pare haw, sa ano nga rason?”. Ang balikbayan nagsabat: “Bal-an mo pare, may ara gid man ako sing naila-an kag ginpangaluyagan ko pa gani kag nagdayunay kami. Gwapa siya kag masinadyahon kag matipanon, ugaling sang naga-nobyohanay na kami, damo ako sing nakita nga mga diperensya sa iya. Ang iya pagkalagawan, pagkareklamadora kag pagkapisli. A ginbulagan ko siya kay indi siya ang akon nga “dream girl” indi gali siya ang “ideal” nga babayi para sa akon. Pero may nakita gid man ako nga isa ka Pilipina. Gwapa kag batasan nga tipikal gid sa dalagang Pilipina. Mahamut kag mabu-ot. Ang problema lang kay sang naganobyahanay kami, madamo siya sing natalupangdan sa akon nga mga kakulangan. Ang akon pagpili sing t-shirt, ang akon pagpili sing perfume, ang akon nagustu-an nga pagka-on kag iban pa. Natalupangdan niya nga indi gali ako sing perpekto, kag luyag niya pakaslan ang tawo lang nga perpekto sa iya panulukan. Gani ginbulagan niya ako!”

Ayhan wala gid man sing perpekto sa aton ukon ideyal, apang ginatawag kita sa pagkahimpit subong nga aton Amay himpit. (Be perfect as my Heavenly Father is perfect). Ginatawag kita sa kahimpitan suno sa aton malab-ut kag suno sa aton masarangan. Si Maria subong, ayhan amo lang ang tinuga nga ginhimo sang Diyos nga mangin himpit tungud kay Siya ang nagdala sa iya tagu-angkan sang Anak sang Diyos nga magapakatawo, mangin isa sa aton, kag mangin aton nga Manluluwas. Amo gani nga katahum sang pag-abi-abi ni Elizabet sang magdu-aw si Maria sa iya. Si Elizabet naghambal: “Ngaa matabo ining dalagku nga butang akon, nga ang iloy sang akon Ginoo madu-aw sa akon?” Ayhan daku gid ang pagkatingala ni Elizabet nga nahibalu-an ni Maria nga siya nagabusong sa iya nga katigulangon, kag nagkadto si Maria sa pagbulig sa iya bisan pa nga si Maria nagabusong man. Wala paghimu-a nga rason ni Maria ang iya nga kahimtangan nga indi makabulig sa iya isigkatawo nga mas labi nga nagakinahanglan .

Ang aton Ebanghelyo subong isa ka panawag sa aton tanan, ilabi na gid sa mga lamharon nga may ara nga entusiasmo nga ginahuptan sa ila mga kaugalingon nga magtamud nga may kaluoy sa mga nagakinahanglan kag sa pagdawhat sang ila mga kamut sa nagakinahanglan sing bulig. Ang mga tawo nga nagakinahanglan amo ang mga Elizabet sa aton tunga nga nagahulat sang aton kaayo nga igapaambit sa ila mga kinahanglanon. Sa ulihi ang Ginoo magahukum sa aton: ‘ Gin-uhaw ako kag ginpa-inum ninyo ako… gutum kag ginpaka-on… hubo ka ginpabayu-an… binilanggo kag gindu-aw ninyo ako… Wala’y puluy-an kag ginpadayon ninyo ako… Kon ginhimo ninyo ini sa pinakalabing kubos sang akon nga utod, gimhimo man ninyo in isa akon’. Kabay pa nga ang aton bulig maglambot sa pinakubos sang aton mga utod.

Dec. 22, 2018 (7^th Day):

Si Maria nagpahayag sang iya nga mga pagdayaw sa Mahal nga Diyos tungud gin-ulikdan Niya ang Iya mga tawo nga ginagutum…mga imol…ang mga kubos. Ining ginpahayag sa Ebanghelyo isa ka ambahanon sang pagdayaw tungud ang Diyos wala gid magkalipat sa Iya mga ginsaad kag ginpromisa sa Iya banwa nga Israel. Matutum Siya kag wala gid magbutig sa Iya mga anak kay iya gintuman ang Iya mga ginsaad.

“May isa ka ‘pick-pocketer’ nga nagalagaw-lagaw sa Quiapo Church kag ang iya obra amo ang pagbantay sang mga nabukol nga kahita sang mga tawo nga naga-alalagi. Kon makakita siya sing tsansa, palapitan niya ang tawo kag biktimahon. Sa kada kuha niya sang kahita, nagasulod siya sa Simbahan kag nagapangagdi sa atubang sang krus. Siling niya:’ Ginoo patawara gid ako kay nagpangawat ako… ano abi kay kinahanglanon ko gid ang kwarta agud may ibakal ako sang bag-o nga pantalon’. Sa hinali nagsabat ang Ginoo:’Maswerte ka gid anak… maswerte ka gid’. Naghuna-huna siya nga maayo gid ang iya ginhimo. Sang masunod nga adlaw amo naman ang iya ginhimo kag sa gihapon nagsulud siya sa Simbahan agud sa pagpangamuyo sa aton Ginoo nga nagapangayo sing kapatawaran sa iya ginbuhat. Nagsabat naman ang Ginoo sing amo man gihapon:’ Maswerte ka anak, maswerte’. Ay abaw nanami-an na gid siya sang iya nabati-an. Gani sang masunod nga adlaw nagpang-‘pick-pocket’ naman siya, kag amo man gihapon, nagsulud siya sa Simbahan kag nagpangamuyo nga indi na gid siya magliwat sang iya mala-in nga binuhatan. Sa gihapon nagsabat ang aton Ginoo: ‘Maswerte  ka anak, maswerte. Maswerte ka anak kay nalansang ako diri sa Krus, kay kon wala, madugay na ako nana-ug kag gindukol ko ikaw!’”

Mabudlay ang magpabilin nga matutum sa isa ka promisa apang sa ambahanon subong sang aton Iloy, iya ginapahayag ang katutum sang Diyos nga nagpabilin nga tampad kag wala sing butig. Sa hitabo nga iya ginbusong kag ginbun-ag ang Manluluwas sang kalibutan, iya nga ginpakita nga ang Diyos wala mag-guba sang Iya saad sa mga tawo kag maga-abut ang kaluwasan sa tagsa-tagsa gikan sa pagka-ulipon sang sala.

Tanan kita gina-agda nga mangin matutum sa aton mga promisa kag mga sinumpaan sa isa kag isa, ilabi na gid ang mga mag-asawa nga sa masami sa ila lamharon nga panu-igon madali makalimut sang ila sinumpaan sa sakramento sang kasal. Ang panaad sa pagpabilin nga matutum sa kalipay ukon sa kasubo, sa kahamungaya-an o sa kaimulon, sa maayong lawas ukon sa balati-an, tubtub sa kamatayon, isa ka sinumpaan nga dapat igakabuhi sa adlaw kag sa gab-i. Ini naga-agda sa aton nga magmatutum sa tanan nga oras sang aton promisa kag mga saad! Sa bagay nga ginapahanumdum kita nga ang aton mga sinumpaan isa ka sagrado nga buluhaton tungud ginapanaksihan ini sang Diyos nga indi magbutig sa Iya kaugalingon. Siya matutum kag nagapabilin nga tampad sa Iya promisa sa aton tanan. Wala gid Siya maglimbong sa Iya mga tawo, sa baylo Iya ginbugay ang bug-os nga kamatu-oran agud kita tanan magmangin hilway sa pagka-ulipon sang sala.

Dec. 23, 2018 (8^th Day):

Subong nalang nga Dominggo, Paska na! Ngaman nga Dec. 25 ang Paskwa? Ginsulat bala ini sa Bibliya? Indi sing importante ang tama nga adlaw. Ang importante nga nagapati kita sa maragtas nga nangin tawo ang Anak sang Diyos kag naghi-usa sa aton. Nga tungud sang huo sang isa sa babayi nga taga-Nazaret nahatagan sang katumanan ang plano sang Diyos sa katawhan. Amo ini ang ginapahayag sang Ebanghelyo sa aton subong nga ikap-at nga Dominggo sang Adbiento. Kon aton basahon sa subong nga panahon, daw nagabasa lang kita sang isa ka nobela sa diin nahanda na ang tanan nga mga ‘charater’ sa amo nga istoya. Apang indi sing amo sina ka simple ang natabo. Para sa kay Maria, ang tanan isa ka pagkarumpag sang iya mga plano sa iya nga kabuhi. Ang pagbisita sa iya sing anghel sigurado nga naghatag sa iya sing pagpa-inu-ino ‘nga naglibog ang iya nga ulo’ sa mga ginhambal sang anghel. Nagpalibog siya tungud wala ini sa iya nga plano. Apang sang ginpahayag sa iya sang anghel ang tanan nga binu-buot sang Diyos, bug-os nga tagipusu-on nga iya ginbaton: ‘ulipon ako sang Diyos, matuman sa akon ang ginsiling sang Ginuo’ Pareho ni Maria kita man nakaagi sang mga pangduha-duha sa aton kabuhi.

“May istoya sang isa ka bana nga malapit na lang mapatay. Ginpatawag niya ang iya asawa kag ginhambalan: Bal-an mo, naisip na ang mga inoras antes ako mapatay. Itu-ad mo sa akon. Aton gid bala anak inang hinipo? Namulalungan ko nga pareho ang itsura sang magulang kag sang ikaduha, pero kalayo gid ya sang aton nga hinipo? Nagsabat ang asawa: Nano ka man a? Ginadudahan mo bala ako? Tunay nga anak mo na ang hinipo no? Pero sigurado ako…ang duha nga nauna, kay kumpare ina!’ He…he…he … “

Kabudlay sang amo sina nga sitwasyon. Madamo kita sing mga pamangkut sa aton kabuhi  labi na gid kon ara kia sa mga mapi-ut nga sitwasyon. Madamo kita sing mga palamangkutanon. May mga ginabuko kita nga sa masasmi indi masunud kag sa masami nagakarumpag. Madamo nga mga beses nga nabudlayan kita sa paghimo sang mga desisyon sa sini nga tini-on. Ginahangkat kita sang Ebanghelyo subong nga sundon si Maria. Hatagan naton sang lugar ang Diyos sa aton nga kabuhi. I-upod naton Siya sa paglubad sang aton mga problema. Mas manami nga pamangkuton naton ang aton kaugalingon kon ano ang gusto sang Diyos nga matabo. Sa sini nga paagi mangin pareho kita kay Maria nga ginhambalan sang Angel nga ‘puno sing grasya’ kay gintuman niya ang iya ginsiling bilang binubu-ot sang Diyos.

Ayhan mabudlay kon kaisa hangpon ang binubu-ot sang Diyos ilabi na gid sa mga lamharon nga madali ma-impluwensya sang mga pagganyat sang kalibutan sa pagpili sing mahapus nga mga pamaagi, apang ginatudlu-an kita sa pagtukib sang binubu-ot sang Diyos bisan pa ini mabudlay tungud dira man naton makita ang minatuod nga kahilwayan kag kalipay sa tunga sang mga palaligban nga nagaluntad sa aton palibut. Mangin instrumento kuntani kita sa pagtuman sang indi mahapus nga kabubut-on sang Diyos.

Dec. 24, 2018 (9^th Day):

Karon, sa katapusan nga adlaw sining Misa Aguinaldo, aton ginpamati-an ang ambahanon sang pagdayaw ni Zacharias tungud sang mga katingalahan nga ginhimo sang Diyos sa Iya mga tawo… ‘pagapabutlakon Niya ang adlaw sang kaluwasan naton, kag pasilakon Niya gikan sa langit sa tanan nga nagapuyo sa madulom nga landong sang kamatayon, sa pagtuytoy sang aton mga tikang sa dalanon sang paghida-it’. Ini nagapahayag sang aton nga sitwasyon sang kita gin-ulipon sang sala kag nagkabuhi nga wala’y kasanag, katulad sang isa ka bulag nga nagapangap-kap lang sa kadulum sang iya panan-awan.

“Naglantaw sing sine ang tatlo ka mag-abyan nga puro tanan may diperensya. Ang isa bungol, ang isa bulag, kag ang isa libat. Sang makapungko na sila sa pulongku-an sa pagtuy-toy sang gwardiya, ang bungol nagreklamo, ‘Nano man ini nga sine, puro lang aksyon, wala gid ako sing nabati-an. Ang bulag nagsiling man, ‘Nano man ini nga sine, puro lang hambal, wala gid ako sing tawo nga makita. Apang ang libat nagsaligbat, paukoy abi kamo! ‘Double’ program ang nagagwa.”

Daw palataw-an kon amo sini ang sitwasyon… kon kita may ara nga diperensya. Ang ginasaysay sang aton nga Ebangheyo nga sa tunga sang aton kakulangan sa gihapon padayon ang Diyos nga nagahulag kag nagadala sa aton sa kasansag agud indi kita magtalang. Sa gihapon ginapabatyag sa aton sang Diyos sa ambahanon ni Zacharias nga bisan nagapangarapdap kita sa kadulum sang aton kasal-anan, padayon nga nagasiga ang iwag sang Mahal nga Diyos agud aton makita ang tama nga dalan nga aton gina-agyan.

Isa ini ka pangagda sa aton tanan ilabi na gid sa mga lamharon nga sa masami nabubuyok sang pagpatalang sang sayup nga mga panghuna-huna sang kalibutan tungud ang ila lamang ginapasundan amo ang ila nabatyagan nga manami. Amo gani nga ang masami nga biktima sang mga drug addiction, mga prostitusyon kag mga pasaway amo ang mga pamatan-on. Tungud ang ila ginapili amo ang dalan nga mahapus bisan pa ini isa ka dalan sang kadulum… dalan nga sayup… kag dalan nga nagadala sang kamatayon.

Makalulu-oy nga lantawon nga ang aton mga pamatan-on nangin biktima sang sayup nga mga pagpati nga nagapakita nga ang kalibutan nagapromisa sing madabong nga halalban. Sa pihak nga bahin, ginatawag kita ni Zacharias nga ang matuod nga madabong nga halalban amo ang ginatana-ay subong sang aton Amay nga amo ang paghi-usa sa aton sang Iya nga Anak nga amo ang matuod nga kapawa sang kalibutan. Matuod nga mabudlay ang Iya nga sahi sang kabuhi kag alagyan, apang amo lamang ini ang minatuod nga makahatag sa aton sing kapawa kag wala’y limbong nga paga-agyan padulong sa kabuhi nga wala’y katapusan. Aton pamalandunan ining pagdayaw ni Zacharias kag sa aton adlaw-adlaw nga kabuhi aton batunon sa Kristo bilang aton Dalan, Kamatu-oran kag kabuhi. Kon kita naagut sa Iya wala gid kita pagtalang bisan ano pa man ang mga pagganyat sang kalibutan kay Siya nagapabilin nga iwag nga wala nagakapalong! Bisan pa mabudlay ang dalan, indi gid kita magkahadluk kay ang ang aton Ginuo amo ang aton nga iwag nga indi gid magpatalang sa aton bisan pa sa madulom nga palibut.