4th Sunday Ord. Time (B)

4^th Sunday in Ord. Time (B) – Feb. 1, 2015

(Mk. 1: 21-28)

“ … nagpanudlo Sia nga may awtoridad kag indi pareho sang mga manunudlo sang Kasugoan…”

  Sang naga-eskwela pa ako sa “theology”, may ara nga duha ka mga tinaga nga pirmi lang namon nasasalapuan. Ini amo ang “orthodoxy” kag “orthopraxy”. Ang Orthodoxy naghalin sa tinaga nga Griego ‘Ortho’ nga buot silingon tadlong, tama, husto ukon korek. Kag ang ‘doxa’ nga buot silingon ihibalo ukon pagtulon-an. Sa bagay nga kon aton nga lubaron ang kahulugan sang ‘orhtodoxy’ magakahulugan ini nga “husto ukon korek nga pagtulon-an”. Ang ‘Praxis’ naman nagakahulugan sang binuhatan ukon pagkabuhi. Sa bagay nga ang ‘orhtopraxy’ nagakahulugan sang husto, ukon tama nga pagkabuhi.

  Ang mga  manunudlo sang kasugu-an may yara nga ‘orthodoxy’-husto nga paghibalo sang mga kasugu-an sang Dios nga ginhatag sa kay Moises, apang wala sila sang ‘awtoridad’ suno sa mga tawo. Amo man ang mga mala-ut nga mga espiritu. Bisan sila, may husto nga ihibalo nahanungud sa pagkatawo sang aton Ginoo. Sila mismo nagasiling nga “ikaw ang Balaan nga ginpadala sang Dios!”. Apang ngaman nga katulad sang mga manunudlo sang kasuguan, WALA SILA SING AWTORIDAD? Diri mangin klaro sa aton ang kinalain sang orthodoxy kag orthopraxy. Matin-aw ang ila ihibalo apang malubog ang ila mga binuhatan! Buot silingon nga tama ang ila painu-ino, apang balingag ang ila mga buhat- ang ila kabuhi wala nagapahayag sang ila ihibalo, tungud malayo ang ila ginapanudlo sang sa ila mga buhat!

  May isa ka manugbaroto nga nagapamasahero sa luyag magtabuk sa isa ka malapad nga suba nga masami mabaskug ang mga balud. Pirme lang nagaka-ubon ang mga baroto. Isa ka adlaw may nagsakay sa iya nga isa ka ‘maalam’ nga tawo. Sang nagapanakayon na sila, nagpakighala sa iya ang maalam nga tawo, kag nagpamangkut sa iya: “Nakahibalo ka bala nahanungud sa mga bitoon?”. Nagsabat sia: “Wala ako kahibalo”. Nagpamangkut naman ang maalam: “Nakahibalo ka bala nahanungud sa ekonomiya?” Nagsabat sia: “Wala”. Kag namangkut pa gid ang maalam: “Hai ang parte sa politika?”. Nagsabat naman ang manugbaroto: “Wala gid. Ang akon lang nabal-an amo nga MAY DIOS KAG KAHIBALO AKO MAGLANGOY”. Nagsiling ang maalam: “Ahay, makaluluoy ka man. Nadula mo gid ang katunga sang imo kabuhi! Ako ya, ngaman nga magtuo pa ako sa Dios kay nahibal-an ko naman ang tanan!” Sa wala madugay, nagbaskug ang balud, kag sang daw maubon ang ila nga baroto, nagsiling ang manug-baroto: “Buot mo silingon, indi ka kahibalo magpangamuyo kag wala ka man nagapati sa Dios? Ahay, madula mo gid ang BUG-OS mo nga kabuhi!”. Kag naubon ang ila baroto nga ginasakyan. Nalumos ang maalam nga tawo tungud kay indi sia kahibalo maglangoy. Ang manugbaroto nakaluwas, kag subong yara naman sia sa pang-pang sang suba nga nagahulat sang isa naman ka maalam nga pasahero… Basi gusto ninyo nga magsakay sa iya baroto?

  Amo ina ang diperensya sang ihibalo kag buhat. Ayhan, madamo na kita sang nahibaluan parti sa aton nga pagtuo ukon parti sa aton Ginoong Jesus, apang ginabuhat bala naton ang aton nahibaluan? Nangin ‘presente’ bala sa aton pagkabuhi ang kabuhi sang aton Ginoo? Ginasiling nga ang aton kabuhi isa ka pagpanakayon. Siguraduhon ta lang nga sa aton nga pagsakay, kahibalo kita maglangoy kag magtuo sa Dios. Amo ini ang aton pat-ud nga kaluwasan.

3rd Sunday in Ord. Time (B)

3^rd Sunday in Ord. Time (B) – Jan. 25, 2015

(Mk. 1: 14-20)

“ Upod kamo sa akon kay tudloan ko kamo sa pagpanahid sang mga tawo…”

May duha ka mga mag-amigo nga daw may diperensya sa ila dalunggan- daw indi sila kabati masyado, sa bagay nga kon maghinala sila, halos nagasinggitanay sila. Isa ka adlaw, nakita sang isa ang iya amigo nga may ginabitbit nga bunit, gani ginsinggitan nya: “Pre, diin ka makadto? Mamunit?”, Ang isa nagsabat man nga nagangirit-ngirit: “Indi pre a! Mamunit ko ya sa suba!” Ahay, bungol gid ya!

Daw pareho man ini sang una sang nagatuon pa lang kami sa seminaryo. May isa ka seminarista nga ginsugo sang amon nga rector (nga terror) nga magkadto sa iya kwarto agud kuhaon ang ‘cassette’ kay nalipatan nya sa pagdala, kay amo ina ang iya ginagamit nga ‘public address’ sa amon kon mag-klase sya. Ang seminarista, ayhan indi sing bungol, nagkadto sa kwarto sang amon nga rector. Apang mga 15 minutos na ang nagligad, wala gihapon sya ka-gwa sa kwarto. Nagalaba na ang li-ug namon sang hinulat, kag sang ulihi nag-gwa gid man sya apang indi sing cassette ang iya nga dala, kundi SALA SET! NABUNGOL SYA SA SOBRA NGA KAHADLUK SA AMON RECTOR.

Ang tema sang aton Santos nga Ebanghelyo subong, nasentro sa tema sang PAGTAWAG sang aton Ginoo ukon napatuhoy nahanungud sa BOKASYON. Ang bokasyon naghalin sa latin nga tinaga “vocare” nga nagakahulugan ‘pagtawag’. Ang pagtawag may duha ka anggulo: Ang NAGATAWAG kag ang GINATAWAG! Sa sini nga pagtawag, sa masami madamo sang mga nagalibut sa aton nga mga sirkumstansya ukon mga hitabo nga mangin sala ang aton pamatin-an sa ginahambal sang nagatawag. Sa bagay nga dapat naka-‘bagay’ sing maayo ang tono sang aton mga dalunggan nga may ‘hilway’ nga pamatin-an agud malipayon nga masabat ang tawag sang nagapanawag.

Sa aton Ebanghelyo subong, ang aton Ginoo matawhay nga nagtawag sa Iya mga nahauna nga mga gintutun-an, kag sila hilway man nga nagsabat sa sini tungud ila nakita sa aton Ginoo ang matuod nga paghigugma kag pag-alagad nga iya ginapaambit sa mga tawo. Ayhan para sa mga gintutun-an, indi na sing kinahanglan nga mag-‘sales-talk’ ang aton Ginoo sa ila, tungud ang Iya mismo pagkabuhi, isa na ka daku nga pangagda agud sila mangin bahin sa misyon sang aton Ginoo. Sa wala sing pagpangduha-duha, nahibaluan nila nga sa ila pagsabat sa pangagda sang aton Ginoo, wala gid sila pagtalang indi katulad nga sa suba ukon sa dagat sila nga nagapangisda, may mga tinion nga sila nagakadula sa ila direksyon kon kagab-ihon ukon kon malain ang panahon.

Wala sing pagpangduha-duha nga madamo sa aton ang natandug sa pagduaw sang aton Santo Papa Francisco. Kon aton ginpamatian ang iya mga mensahe, daw wala gid man sang masiling naton nga ‘makahalangawa’ ukon ‘spectacular’ nga pulong sa iya ginhambal. Madamo na ang mga nasulat ukon mga naghambal nahanungud sa iya mga ginhala. Indi gani sya kahibalo maayo mag-iningles, sa bagay nga nagpanagabay sya nga kon pwede mahala na lang sya sa iya kaugalingon nga lenggwahe sa Argentina. Apang ngaman nga ginpamalakpakan sya? Ngaman nga madamo ang nagahibi sa iya mga ginhambal? Madamo ang natandug? Madamo ang nakahangup? Tungud ang iya lenggwahe indi sang pulong, kundi PAGHIGUGMA-BUHAT SANG PAGHIGUGMA! Sa iya, nakita naton ang pagtandug sa mga imol, mga may sakit, mga namatyan, mga na-igo sang kalamidad, mga ginabug-atan sa ila mga problema… ang pagpakig-ISA sa aton sa ton ginabatyag! Amo ini ang bag-o sa iya mensahe, tungud ang iya mensahe indi sang pulong kundi ang iya mismo kabuhi amo ang buhi nga mensahe para sa aton tanan.

Sa pangagda sang aton Ginoo subong sa Iya mga mangin gintutun-an, ginaagda Niya sila sa paglakat sa isa ka kabuhi nga ila kaugalingon mismo amo ang magapanaksi sa mga buhat sang Dios. Ang pangagda nga ‘magpanahid sang mga tawo’ nagakahulugan nga sila mangin instrumento sang aton Ginoo sa pagpahauli liwat sang na-utod ukon nabu-ong nga kaangtanan sang tawo sa Dios. Sa daku nga pagsalig, ang mga gintutun-an nagsunod sa aton Ginoo kag ila nga ginbayaan ang tanan, tungud nga sila nagsalig nga sa aton Ginoo, wala gid sila pagtalang.

Sa aton kabuhi, madamo sang mga tingug nga nagatawag sa aton, apang sa masami ini nga mga tingug amo ang nagadala sa aton sa aton man kalaglagan. Apang sa aton Ebanghelyo subong ginapahanumdum kita nga may isa ka tingug nga nagatawag sa aton sa diin aton makit-an ang KAPUPUN-AN sang kahulugan sang aton kabuhi. Buksan naton indi lamang ang aton mga dalunggan sa sini panawag, kundi ang aton bug-os nga kaugalingon. KITA amo ang Iya MENSAHE para sa tanan.

Santo Niño (B)

SANTO NIÑO- Year B (Jan. 18, 2015)

(Mark 10: 13-16)

  May isa ka higante, suno sa istorya ni Oscar Wilde, nga ginatigulohan ‘The Selfish Giant’ nga nagapanag-iya sang isa ka matahum nga hardin nga puno sang mga manami nga mga tanum kag mga bulak. Ang mga kabataan sa amo nga lugar naila gid maghinampang sa mga puno sang kahoy sa amo nga hardin. Apang nag-abut ang tion nga ang higante naakig sa mga kabataan tungud sang ila nga kagamo. Gani ginpatindugan niya sinbg mataas nga pader ang iya nga hardin kag nagsiling: “Sugod karon, ang ini nga hardin akon lang. Wala na sang mga bata nga makahampang diri!”.

  Ang mga kabataan nadulaan na sang hampangan nga lugar, kag tungud sa kakulba sa higante, wala na sila magpalapit sa amo nga hardin. Apang ang hardin sang higante nangin masubo, kag kaupod sini, ang mga kahoy wala na magpamunga kag ang wala naman nagpamukadkad ang mga bulak. Isa ka adlaw, natalupangdan sang higante nga ang mga kabataan ‘nakalusot’ sa isa ka buho sang pader kag nakapanagil-ut, kag nakita niya nga nagapungko-pungko ang mga kabataan sa mga sanga sang mga kahoy, kag natalupangdan niya nga nagpanumbalik ang mga bunga kag mga bulak sang iya mga tanum.

  Sa puno sang isa ka kahoy, may isa ka bata nga nagahinibi tungud kay bisan anhon niya, indi gid sya makasaka sa kahoy. Todo gid ang iya hibi nga ang higante nagbatyag sang kaluoy sa amo nga bata kag nagsiling sa iya kaugalingo: “Sobra gid ako ka maiya-iyahon! Karon nahibaluan ko na kon ngaman nga indi magpamunga ang akon mga kahoy kag magpamulak ang akon mga bulak. Hakwaton ko ini nga bata kag pasakaon sa kahoy, kag akon nga gub-on ang pader nga akon ginbutang, kag ining akon hardin mangin hampangan liwat sang mga kabataan.” Karon ang iban nga mga kabataan, pagkakita sa higante nagdalalagan, magluwas lamang sining bata nga nagahinibi tungud indi nya makita ang higante kay natubanan ang iya mga mata sing luha. Ginkugos sya sang higante kag gintungtong sa ibabaw sang kahoy. Ang bata naghakus sa iya kag naghaluk sa iya. Sang makita sang iban nga mga kabataan, nagbalik sila sa hardin tungud nakita nila nga ang higante indi na gali sang mapintas, kundi mapinalanggaon na.

  Pagkaligad sang pila ka tuig, wala na makita sang higante ang bata nga iya ginpalangga, kag nahidlaw gid sya sa bata. Ginpamangkot nya ang iban nga mga kahampang apang wala sila mnakahibalo kon taga-diin sya kag kon sa diin sya magkadto.

  Nagtigulang na ang higante, kag sang isa ka adlaw may nakita sya nga isa ka bata sa iya hardin kag naghambal sya: “Sin-o ang nagsakit sa imo. Ngaman nga kadamo kag kadalum gid sasng imo mga samad? Isugid sa akon kon sin-o ang nagbuhat sini agud akon sila lab-on sang akon nga espada!” Apang ang bata nagsabat: “Indi na amigo. Mga samad ini sang paghigugma.” Kag nagpamangkot ang higante: “Sin-o ka anak?”, kag natalupangdan sang higante kon sin-o sya, kag nagluhod sa atubangan sini nga bata. Ang bata nagsiling sa iya: “Ginpahampang mo ako sa imo hardin sang una. Subong mangin kaupod ka nakon sa AKON NGA HARDIN nga amo ang paraiso.” Kag sang ulihi nakita sang mga kabataan ang higante nga nagahigda nga wala na sing ginhawa, kag ang iya nga lawas natampukan sang mga matahum nga mga bulak.

  Ang kalibutan nangin isa na ka kagulangan, nga kon sin-o ang pinakamakusog kag pinakamabakud amo ang dapat nga tumanon. Kon kaisa daw mga higante kita nga nagadaug-daug lang sa mga ini makasarang ukon mga maluya. Ang aton kakulangan indi kay tungud nga nagapamintaha kita tungud kay kita mas mapagros ukon mabakud, kundi tungud nga WALA NATON PAG-GAMITA ang aton kusog sa PAGBULIG sa mga maluya kag nagakinahanglan! Diri nagasugod ang tanan nga pagbinahin-bahin nga nagaluntad sa aton tunga.

  Ang mga apostoles nagtabug sa mga kabataan sa aton Ebanghelyo indi kay tungud sila nagasabad, kundi may painu-ino sila nga ‘sila lang nga mga mabakud’ ang dapat nagapalibut sa aton Ginoo. Sa pagkamatuod, ang mga apostoles NANGIN-MAIYA-IYAHON!

 Sa pihak nga bahin, ginpakita sang aton Ginoo nga ang aton nga pagkadaku, makita sa paagi sa aton pagpa-ubos katulad sang isa ka bata, kag sa pag-alagad sa aton isig-kapareho. Diri nasandig ang aton minatuod nga kusog kag kabakud.

  Sa kapiestahan sang Santo Niño, aton tulukon ang aton Ginoo nga natawo sa isa ka pasungan gikan sa mga imol nga mga ginikanan. Ang iya daku nga paghigugma amo ang nagdaug sa kalautan sang kalibutan… ang iya pag-alagad kag paghalad sang iya kabuhi sa Krus amo ang nangin minatuod nga sadsaran sa pagluwas sang kalibutan. Diri naton ipasad ang aton kabuhi… sa pagsalig sa aton Amay, kag indi sa aton gina-angkon ukon sa aton nga posisyon. Kay ang pinakahilway nga posisyon amo ang pagkabig sang aton kaugalingon nga isa ka anak sa pagpalangga sang aton Amay sa langit.

Baptism of the Lord (B)

BAPTISM OF THE LORD- Year B (Jan. 11, 2015)

(Mark 1: 7-11)

  ‘Sa istorya ni ‘Pinocchio’, ang isa ka mabuot nga panday nga ang iya ngalan si ‘Geppetto’, naghandum nga may ara sya nga bata. Isa ka adlaw, “nag-wish upon a star” sya nga kuntani, ang iya gin-obra nga baykoy, nga si Pinocchio, mahimo nga isa ka minatuod nga bata. Sa amo gid nga gab-i, sang nagakatulog si Geppetto, ang isa ka ‘diwata’ nag-abut kag naghatag sa kay Pinocchio sang ‘parsyal’ nga kabuhi. Bisan pa nga sa gihapon kahoy si Pinocchio, apang pwede na  sya makalakat kag makahambal nga wala na gina-kontrolar sang mga higot. Ang diwata nagpangako sa kay Pinocchio  nga kon magmangin maayo lang sya nga bata, himuon niya nga mangin ‘kumpleto’ ang iya nga pagkatawo- himuon sya nga MINATUOD gid nga bata subong sa ginhandum ni Geppetto sa iya.’  

  Ang handum ni Geppetto, ayahn amo man ang handum sang tagsa ka amay kag iloy. Isa ka bata nga puno sang kabuhi kag bug-os nga pagkatawo. Ang aton Amay sa langit, naghandum man sini sa aton nga mga ‘anak’ Niya. Ginasiling gani s ang isa ka santo nga “Ang kahimayaan sang Dios amo ang katawhan nga may bug-os nga kabuhi.” Apang tungud sang pagsulay sang yawa, ang aton nga panulukan nadagtaan, kag wala kita magpabilin nga matutum nga mga anak sang Dios, kag NAPATAY kita sa atubangan sang Dios. Nangin ‘kahoy’ na lamang kita nga baykoy katulad ni Pinocchio.

  Amo nga ang aton Amay ‘naghandum’ man katulad ni Geppetto, nga kuntani mahatag sa aton nga Iya nga mga tinuga ang ‘kabug-osan’- FULLNESS- sang aton nga pagkatawo suno sa Iya ginplano sa ginsuguran. Gani paagi sa pagkatawo sang Iya nga Anak nga nagkabuhi upod sa aton, ini nga handum natigayon! Nangin buhi kita liwat sa kapupun-an, paagi sa paghaw-as sa aton sa ksal-anan, kag sa pagdala sa aton sa kapawa kag bag-o nga kabuhi.

  Ang kapiestahan sang ‘Pagbunyag’ sa aton Ginoo isa ka hitabo nga nagaagda sa aton sa ka-importante sang Sakramento sang Bunyag nga aton ginbaton. Sa bunyag, ginabalik sa aton sang Mahal nga Dios ang KABUG-OSAN SANG KABUHI. Paagi sa bunyag ginabaton naton liwat ang silyo, paagi sa Espiritu Santo, nga amo ang Manugpasantos, bilang mga ANAK sang Dios nga buhi. Ginbalik sa aton ang aton DIGNIDAD bilang mga anak sang Dios, kag gani nangin manunubli kita sang Iya nga ginhari-an kag nangin iya nga mga prisipe kag mga prinsesa! Nangin mga tawo kita nga ang aton matuod-tuod nga puluy-an, indi na sa sining duta nga umalagi, kundi ang ginharian sang aton Amay sa langit!

  Sa pagbunyag sang aton Ginoo, makita nga gintum-oy ang aton Ginoo sa tubig, kag sa Iya pagbutwa, nagkunsad ang Espiritu Santo kag nabatian ang tingug sang Amay nga nagasiling: “Ikaw ang akon hinigugma nga Anak. Nalipay gid ako sa imo.” Subong man sini ang nagakahanabo sa adlaw sang aton pagbunyag. Ang aton pagkatawo nga ‘wala’ sang kabuhi tungud sa sala, gintum-oy sa grasya kag pagpatawad sang Dios, agud nga sa aton pagbutwa, magatuhaw ang isa ka bag-o nga tinuga, nga napun-an sang bag-o nga kabuhi, sa diin ang aton Amay magakalipay sa aton. Sa bagay nga ang kabug-osan sang aton pagkatawo, ginbaylohan na sang isa ka bag-o nga kahulugan- ang tawo nangin bug-os kon sya nagapabilin nga matutum sa paghigugma sa iya Amay sa langit kag sa pagpa-iway sa kabuhi sang kasal-anan. Indi na sang balido ang rason sa aton pagpakasala nga nagasiling: ‘Sapagkat kami ay tao lamang.’ Ang minatuod naton nga pagkatawo, paagi sa bunyag nasandig na sa pagkabuhi sa grasya sang Amay nga nagbalik sa aton sang minatuod nga kabuhi. Kon nagakabuhi kita sa sala, kita nagakabuhi sa kabutigan, tungud ang matuod nga kabuhi sang isa ka anak sa Dios amo ang pagkabuhi sa kamatuoran sang Iya nga paghigugma.

  Sa sining piesta sang pagbunyag sa aton Ginoo, aton nga pakamahalon kag hatagan sang matuod nga kahulugan ang aton ginbaton nga bunyag. Sa bunyag, wala lamang kita ginhatagan sang ngalan, kundi ginhatag sa aton ang DIGNIDAD NGA KITA MGA ANAK SANG DIOS. Ang aton bala pagkabuhi nagapanaksi sa sini nga sahi sang dignidad? Ang aton bala mga ginabuhat nagasiling nga kita mga Anak sang Dios nga mahigugmaon? Tulukon naton ang aton Ginoo nga amo ang sulundan sang aton matuod nga pagkatawo.