18th Sunday in Ordinary Time- Year A- Aug. 1-2, 2020

18^th Sunday in Ordinary Time- Year A

  “Palakta ang mga tawo agud makabakal sila sang ila kaunon sa mga baryo palibot.” Sa bersyon ni San Juan, sa sini nga hitabo naghambal ang gintutun-an nga si Felipe nga wala sila sang kwarta agud igabakal sang pagkaon, kag si Andres nagsiling  man nga kulang gid ang ila nga pagkaon sa pagpakaon sang amo ka damo nga mga tawo. Ayhan may mga gintutun-an pa gid ang aton Ginoo nga nagsaligbat nga “wala sila sang sarang mahimo sa pagpakaon sining mga tawo nga may lima ka libo ang mga lalaki, wala labut ang mga babayi kag mga kabataan.

  Kon aton nga itupad ini nga hitabo sa aton kabuhi, ayhan masiling man naton nga ining  mga sabat sang mga apostoles, amo man ang masami naton nga ginasabat sa tion nga indi kita makabulig sa aton isigkatawo nga nagakinahanglan. Ginarason naton: “Kulang pa gani ang akon ginakita para sa akon, mabulig pa ako sa iban?” Kon kaisa daw “tape-recorder” na kita magsabat sa mga nagapangayo sa aton sing bulig: “Wala man ko kwarta, ginakabus man kami sa pagkaon, wala ko tiempo, kag daw wala gid ako sang nahibaluan nga pamaagi nga makabulig sa imo.” Apang kon aton gid nga siyasaton sing maayo, ang matuod, indi nga wala-wala gid kita, kundi nga sa kaalibuturan sang aton tagipusuon, indi gid man kita iya magbulig. Kon kaisa daw “sungak-sungak” kita sa pagpaambit sang yara sa aton tungud gina-angkon naton nga kon nano man ang yara sa aton, ina tungud aton ini ginpangabudlayan, kag wala iya ginhatag sa aton sang Diyos. Ini nagapahayag lamang sang aton “kulang” nga pagsalig sa Diyos, sa bagay nga kulang man ang aton pagpahayag sang aton pagpasalamat sa Iya, nga amo ang ginagikanan sang tanan nga mga kaayohan nga aton nabaton, paagi sa pagpa-ambit sini sa aton mga isigkatawo!

  Ang aton Ginoo sa aton Ebanghelyo subong nagsiling sa Iya mga apostoles: “Hatagi ninyo sila sang ila maka-on!” Daw sa ginasiling lang sang aton nga Ginoo: “Sagad kamo nireklamo… damo kamo rason… damo kamo ginatudlo. Ngaman nga indi nyo pag-ihatag ang yara sa inyo? Ining ginahambal sang aton Ginoo sa pagpakaon sang mga ginagutum, amo ang Iya nga pamaagi sa pagtudlo sa ila nga dapat sila mangin BUKAS SA KAALWAN SANG DIYOS KAG MANGIN BUKAS MAN SA MGA KINAHANGLANAON SANG MGA NAGAKINAHANGLAN. “Ginkuha Niya ang lima ka bilog nga tinapay kag duha ka bilog nga isda, nagtangla sa langit kag nagpasalamat sa Diyos. Ginpamihak-pihak Niya ang tinapay kag ginhatag sa Iya mga gintutun-an, kag ginhatag ini sang mga gintutun-an sa mga tawo. Ang tagsa-tagsa nagkaon kag nabusog!” Ini man nagapahanumdum sa aton sang katapusan nga panihapon. Sa Santos nga Misa, ang aton Ginoong Jesus nagahatag sang Iya nga kaugalingon sa indi-maubos nga pagkaon agud indi kita pag-gutumon. Ginasagud Niya ang iya mga katawohan paagi sa mga apostoles, kag sa karon nga tini-on, paagi sa aton, katulad sang isa ka tinapay nga ginapamihak-pihak kag ginapa-ambit para sa tanan.

  May isa ka “magazine” nga nag-feature sang duha ka bata nga ila gin-interview. Ang isa manggaranon, kag ang isa imol. Amo ini ang pamangkut: “Kon tagaan kamo karon sang tig-isa ka “wonder bread”, ano ang inyo pagahimuon?” Ka-simple sini nga pamangkut, apang  ang sabat sang duha ka bata nagapahayag sang isa ka daku nga diperensya. Siling sang manggaranon nga bata: “Makadto ako kay  mommy kag mangayo ako sang palaman, indi man, hotdog, agud magnami pa gid ang sabor sang tinapay.” Ang imol nga bata nagsiling: “Ako iya, akon nga tunga-on sa apat ka parte kag ihatag ko sa akon tatlo pa ka mga utod agud makakaon man sila.”

  Amo ini ang eskandalo sang kaimulon sa aton tunga. Indi tungud nga kulang kita sang pagkaon kag mga ginakuhaan sini. Nagaluntad ang kaimulon tungud kay ang “diutay-nga-may-madamo” wala magpakig-ambit sang “madamo-nga-may diutay”. Ang aton kalibutan gasulobra lang ang pagkaon nga sarang makapakon sang tatlo ka pilo sa aton populasyon nga 7 ka bilyon sa subong. Apang 842 milyones ka mga tawo ang nagapakig-away sa kagutum, 24,000 ang nagakalamatay sa gutom kada adlaw, 8.76 milyon kada tuig!  Mientras nagamisa kita subong, nilibo ka tawo ang nagakalamatay sa gutom sa bug-os nga kalibutan! Mientras madamo ang nagahaboy nga mga manggaranon sa subong gid nga tion, sang sobra sang ila pagkaon kag ginahimo nalang ini nga damug, minilyon man sa aton mga kautoran ang nagapanglaghap sang pagkaon sa mga basurahan! Suno sa SONA sang aton Presidente, TRILYON ang ginagasto agud mangin moderno ang gamit sang aton pwersa-militar sa ila pagpakig-away- sa pagbakal sang mga hinganiban kag mga kagamitan sa PAGPATAY, apang pila ang ginagasto sang aton gobyerno sa PAGPAKAON SANG GINAGUTUM KAG SA PAGBUHI sang tawo?!

  Wala NAGATAPOS ang Santos nga Misa. Mientras may ginagutum kag nagakinahanglan kita nga mga kautoran, ang Misa nagapabilin nga BUKAS kag nagahangkat sa aton nga mangin MILAGRO SA PAGPAAMBIT SANG KAALWAN SANG DIOS! Ang nano man nga yari sa aton, nag-gikan sa kaalwan sang Diyos, sa aton pagpa-ambit sini nangin alagyan kita sang Iya nga milagro sa aton isig-katawo! Padayunon naton ang pagpaluntad sang milagro sang Diyos paagi sa aton pagpa-ambitanay!

17th Sun. in Ord. Time (A)

17^th Sunday in Ordinary Time- Year A

Mt. 13: 44-46

May isa ka tawo nga nakaagi sa isa ka balay nga may karatula: “Garage Sale”. Sa iya pagpanguryoso, nagsulod siya sa amo nga balay, kag iya nakita ang mga sari-sari nga mga pagkabutang nga ginabaligya sang tag-iya sang balay, tungud ini sila manughalin na sa amo nga balay. Ayhan kay masaylo na sila sing puluy-an. Sa iya nga paglantaw-lantaw, nakita niya ang isa ka gitara nga gina-lawaan na sa kilid sang amo nga balay. Para sa iya, siguro daan na gid ini kaayo, kag ayhan manami man ini nga himuon nga “collector’s item” kay siya mahilig sa pagkolekta sang mga daan na nga mga bagay. (Daw isa siya ka antique collector). Iya nga ginbakal ang amo nga gitara nga daw halos wala na ginasapak sang mga bumalakal, kag iya nga gindala sa iya nga balay. Gintinlu-an niya… ginpang-islan ang mga kwerdas, ginkuting-kuting, kag natingala siya nga kanami gid sang tunog sang amo nga gitara. Siling niya sa iya kaugalingon: “Kita mo gid lang, kanami sini nga gitara, pero, ginpabay-an lang kag wala pag-atipana sang maayo.” Daw indi gid siya maributay sang kanami sang tunog sang amo nga gitara, gani nagkadto siya sa isa ka daku nga “shop” nga nagabaligya sang mga “branded” nga mga gitara, kag nagpamangkut kon ano yadto nga klase sang gitara? Kag diri pa gid nag-abut ang pina-kadaku nga sorpresa sa iya nga kabuhi… yadto nga gitara isa ka “FENDER STRATOCASTER GUITAR”- ang PINAKAMAHAL nga gitara sa bug-os nga kalibutan. Ang gitara ni Eric Clapton nagabili sang $9,590.00 kon sa piso 479,500.00. Ang gitara ni Jimmy Hindricks $2,000.00 kon sa piso 100,000.00. Ang kay George Harrison $5,700.00 kon sa piso 280,500.00. Yadto gali nga gitara, isa ka manggad nga iya nadiskubrehan! Isa ka manggad nga halos wala ginasapak sang mga nakakita.

Lain ang natabo subong sa aton Ebanghelyo sa tawo nga nakakita sang manggad. Indi lamang nga “aksidente” nga nadiskubrehan sang tawo ang manggad sa duta, kundi iya gid GINPAINU-INOHAN kon paano ini maangkon, kag sa sini, iya nga ginbaligya ang TANAN niya nga pagkabutang, lamang nga maangkon yadtong isa ka puna nga duta, sa diin, nalubong ang amo nga manggad! Amo ini ang punto sang aton Ginuo sa aton Ebanghelyo subong. Sa aton nga pag-“diskubre” sa Diyos, dapat nga mangin handa kita sa PAGSAKRIPISYO SANG TANAN, agud kita makasunod sa Iya, nga amo ang aton MINATUOD nga manggad.

Indi sang pa-weder-weder ang kabuhi sang isa ka kristiyano. Amo gani nga asta subong, kon aton nga lantawon, daw indi pa gihapon kita makatikang bilang MATUOD NGA MGA KRISTIYANOS SA BUHAT, tungud ang kalabanan sa aton, nagapati nga pa-weder-weder lang ang kabuhi. Amo ina nga indi naton matapna ang paglapnag sang mga sugal sa aton palibut tungud nagapati kita nga basi “swertehon” kita kag insigida maga-manggaranon kita! Tan-awa bala ninyo (bato-bato sa langit, ang tatamaan wag magagalit) padayon ang pagtinaya sa lotto ilabi na gid sang mga wala-wala na gid, tungud nagapa-abenturar sila nga basi magdaug sila kag insigida, maga-milyonaryo sila! O? Indi bala, nakadiskubre sila sang manggad? (Ay ambut sa kanding nga may bangs!) Huo matuod, nagmanggaranon ang isa ka tawo nga nagdaug, hai paano ang minilyon nga kadamuan, nga ang kalabanan mga imol, nga wala makadaug? Kag dayon, masiling ang mga organizers nga ini isa ka “charity game”?-CHARITY para sa nagdaug pero CALAMITY sa mga nagkalapierde nga biktima sang ila nga NEGOSYO! Ang malain kay ang ginpangwartahan amo ang mga wala-wala man-ang mga kubos kag ginakulabos!

Nagasagad kita sing handum sa mga manggad sa sining kalibutan nga matuhaw subong, kag bwas madula man lang! Mga manggad nga indi naton madala sa pihak nga kinabuhi kon ang aton nga tion mag-abut na sa aton pagtaliwan. Diri luyag ipatuhoy sang aton Ginuo ang aton atensyon- nga ang minatuod nga manggad, amo ang aton sarang nga madala bisan pa nga kon kita mapanas na sa sining kalibutan, kag ang matuod nga manggad wala sang liwan kundi SIYA! Ang PAGSAKRIPISYO para sa pag-angkon sang aton matuod manggad nga amo ang GINUO, isa ka “long-term investment”. Ngaman? Tungud ang tagsa ka sakripisyo naton pagabalusan sang Dios sang “ginatus” ka pilu nga aton masalapu-an sa kalinung kag kalipay sa tagipusuon! (Peace of heart and inner happiness)! Kon isakripisyo naton ang tanan para sa Iya, Siya ang magabalus sa aton sa mga pamaagi nga indi naton matungkad, tungud Siya ang TAGHATAG SANG TANAN! Suno sa Libro sang Bugna 3:21 “Ang mga nagdaug papungkuon ko sa akon tupad sa trono, subong nga ako nagdaug, kag karon nagapungko sa tupad sang akon Amay sa Iya trono!” Amo ini ang padya sa mga nagsakripisyo sa matuod nga manggad nga amo ang aton Ginuo.

Ano ang aton nga manggad nga ginahuptan sa aton kabuhi? Ang minatuod bala ukon ang mga umalagi? Kon matuod ang aton pagka-kristiyano, wala na sing iban, kundi si KRISTO amo ang aton MANGGAD!

16th Sunday in Ordinary Time (A)

16th Sunday in Ordinary Time: (Mt. 13: 24-43 or 13:24-30)
July 19, 2020

ANG TAGSA-TAGSA MAY TSANSA

Sa aton kabuhi aton nga natalupangdan nga may duha ka sahi sang mga tawo. Ang mga “maayo” kag “malain”… ang mga “manugtonto” kag ang “tulontohon”… ang mga “maalam” kag mga “bundol”, kag madamo pa nga mga “klasipikasyon” nga ayhan makapakita sang pagsumpunganay sang “maayo nga mga binhi kag mga bugang”. Ang pagsumpunganay sang kaayohan kag kalainan indi gid malikawan sa sining kalibutan– ang demonyo nagapangita gid sang pamaagi sa pagpakigsumpong sa Diyos! Kag sa aton man nga mga eksperyensya,naluyag gid kita nga magdaug ang kaayohan sa kalainan… nga magpa- ngibabaw ang kasanag sang sa kadulum. Bisan gani sa sine, ang tema yara pirmi sa pagdaug sang maayo sa malain, kag kon manami gid ang pag-obra sang “producer kag director” sang sine, nagapamalakpak gid kita kon mahuman na ang istorya!
Amo man ini ang tema sang aton nga Ebanghelyo sa subong nga Dominggo.Luyag gid sang mga suluguon sang tag-iya sang uma nga pang-gabuton ang mga “bugang”-ang mga malain, agud makapamuhi kag makapatubas sang maayo nga mga bunga ang “maayo” nga mga binhi. Apang sa pihak nga bahin, indi katulad sang aton tawohanon nga painu-ino, ang tag-iya nagpa-iway sa pagpang-gabut sini kay para sa iya, basi madalahig ang iban nga maayo nga mga tanum kag wala nagid sang maani pa sa iya nga uma.
Indi bala sa masami amo man ini ang aton balatyagon? Gusto naton papason ang mga malain! Muna gani nga damo gid sa aton ang naluyag sang ibalik ang “death pe -nalty” agud indi na “pagpamarisan” ang mga “hoodlum” sang aton sosyedad! Luyag naton panahon sa ibabaw sang duta ang mga “garuk” kag ginakabig nga “bugang” sa aton kabuhi tungud lipud sa aton ihabalo, kita nagapati nga kita iya, MAAYO! Ayhan? Basi swerte lang kita kay gintagaan kita sang tsansa sang Diyos kag daw nalipud-lipod ang aton kalainan. Sa Diyos ang tanan may tsansa. Aton haksun ini nga kahigayunan samtang may tion pa!

15th sunday in ord. Time (A)- Mt. 13: 1-23- July 12, 2020

“Kamo inyo, bulahan gid! Kay ang inyo mga mata makakita kag ang inyo mga dulonggan makabati.”
May mata ka bala? May dalunggan ka bala? Huo gid lang Padre eh! Indi bala sang “obvious”? Matuod! Halos tanan kita kumpleto sa panan-aw kag sa pagpamati. Apang ang tema sang aton Ebanghelyo subong nagasiling nga ang mga GINAPANGINBULAHAN sang aton Ginoo amo ang may mata nga MAKAKITA sang mga butang nga Diosnon kag  mga dalunggan nga NAKABATI sang Maayong Balita sang Dios.
Suno sa gintagna ni Isaias nga propeta, ang mata nga makakita kag ang dalunggan nga makabati, amo ang NAGALISO sa Dios, kag sa sini lamang nga pamaagi nga ang Dios MAGAAYO man sa ila, indi lamang sa ila mga kasablagan, kundi sa ila man mga PAG-GINAWI! Buot silingon nga ang pulong sang Dios, may gahum sa PAGBAG-O sang aton pagkatawo, kon kita nga tiglawas nagamuklat sang aton mata sa Iya mga ginapahayg kag nagabukas sang aton mga dalunggan sa mga pulong nga Iya ginahambal sa aton!
Apang kon aton usisaon, may yara nga kakulangan sa aton nga bahin. Ang kadamuan sa aton, suno sa kay Propeta Isaias, nagatakup sang aton mga dalunggan, kag nagapiyong sang aton mga mata! Nahadluk sila nga magbukas kag magmuglat sang mga sini, tungud magaliso sila sa Dios. Sa bagay, nga ginahalin nila ang ila panulok sa iban nga mga bagay kag ginapamatian nila ang sayup nga mga balita ukon didto sila nagapamati sa INDI MAAYO nga mga balita! Indi bala nga mas mayad ang iban sa aton MAGPINAMANTAY sang HULAG ukon SALA sang iban? Indi bala nga ang iban sa aton naluyag magpamati sang mga istorya nahanungud sa pangabuhi sang iban nga mga tawo, ilabi na gid ang mga ginalibak kag ginapato-patoan sang istorya? Indi sila luyag magtulok kag magpamati sang mga nahanungud sa Ginoo kag nahanungud sa kaayohan sang iban, tungud nga kon himuon nila ini, sila mismo magabag-o sang ila kaugalingon tungud matalupangdan nila ang ila mga sayup kag mga sala nga mga buluhaton, kag magabag-o sila!

“Kamo inyo, bulahan gid! Kay ang inyo mga mata makakita kag ang inyo mga dulonggan makabati.”
Ang palaangiran sang manugsab-og sang binhi nagapahayag nga kita makapamunga gid lang sang maayo kag madamo nga mga bunga sa aton kabuhi kon kita, bukas man sa mga bagay nga ginapahayag sang Mahal nga Dios paagi sa pagtulok kag pagpamati sing maayo sang Iya Maayong Balita, nga sa MASAMI Iya nga ginapahayag paagi sa maayo nga binuhatan sang aton mga isigkatawo! Apang ang iban sa aton baliskad! Imbes nga apresyaron nila ang maayo nga ginabuhat sang ila mga isigkatawo, ang ila lang ginalantaw amo ang paghatag sang malain nga kahulugan kag paghatag sing malisya sa mga nagabuhat sang maayo! Minatuod gid man ang hulubaton nga nagasiling: “Basta nagapamunga ka, may manug-balang o manughaboy gid sang imo mga bunga!”. Tan-awa bala ninyo, kon nagahining-hining na gani ang bunga, ay abaw, kadamo gid sang interesado sa pagpamupu sini!
Amo ini ang nagakahanabo subong sa aton nga Parokya! May yara sa aton nga indi luyag magbukas sang ila mga dalunggan kag magmuklat sang ila mga mata, sa bagay nga ang ila lang nga gina-obra, amo ang pagpinamantay sang kabuhi kag hulag sang iban. Buta kag bungol sila sa ila kaugalingon nga mga sala tungud indi sila luyag nga matalupangdan ang ila malain nga binuhatan. Wala sila sing kahigayunan sa pagbag-o sang ila nga mga kaugalingon tungud nawili sila sa pagpinang-mata sang hulag sang ila mga kasimanwa kag sang ila ginakabig nga mga “kaaway”. Suno sa kay Propeta Isaias, “Ini nga mga tawo mga matig-a sing ulo!” sa bagay nga wala ka sang mapaabut nga maayo nga mga bunga sa ila pagpangabuhi tungud ang ila mga bunga, mga higos kag mga garuk! Karon, sin-o ang matuod nga “corrupt”? Ining tinaga nga corrupt, naghalin sa duha  ka tinaga nga ni-latin: “Cor” nga nagakahulugan “tagipusuon” kag “ruptire” nga buot  silingon “naglupok ukon nabuka, ukon bu-ong”. Buot silingon, ang corrupt nagakahulugan sang “naglupok o nabuka ukon buong nga tagipusuon”. Karon sino ang matuod nga may “buka nga tagipusuon”? Indi bala ang nagapamunga sang malain nga mga bunga? Nano ang pagkakita nila sang maayo nga binuhatan sang ila isigkatawo, kay indi sang bug-os ang ila tagipusuon- ini buong! Ini buka! Ini naglupok na! Gani imbes nga maayo, malain ang ila panan-aw! Imbes puti, itom sa ila panan-awan! Imbes insakto, para sa ila sala!


“Kamo inyo, bulahan gid! Kay ang inyo mga mata makakita kag ang inyo mga dulonggan makabati.”
Gani mga utod, indi naton pagtugutan nga ining mga “matig-a sang ulo” nga ginahambal ni Propeta Isaias, magpatalang sang aton panulukan kag pamatin-an! Indi naton pagtugutan nga palibut-libuton kita nila sa ila mga palad kag buta- bungol nga mga pagpatalang. Magtindog kita para sa isa kag isa… mangin isa kita ka matuod nga katilingban sang mga mag-ululutod. Kon sin-o sa aton ang ginalibak nga nakilala naton nga nagabuhat sang maayo, APINAN naton siya, agud indi maglapta ang malain nga istorya. Kay sa aton PAGPAUKOY, ginakonsente naton ang naga-tsimis o nagakata-kata nga insakto ang ila ginahambal! IPAHAYAG NATON ANG ATON NGA “UNITY” ukon paghiusa bilang isa ka Simbahan paagi sa pagbinuligay nga mahatagan sang maayo nga dungug ang aton nga utod nga ginasamad tungud sang mga tsimoso kag mga tsimosa nga wala sing maobra kundi ang magsabwag sang malain nga balita tungud bulag ang ila mga mata kag bungol ang ila mga dalunggan!

“Kamo inyo, bulahan gid! Kay ang inyo mga mata makakita kag ang inyo mga dulonggan makabati.” Kabay nga ang tagsa-tagsa sa aton mag-alay-ay kag maghatag sang maayo nga ngalan kag dungug sa aton isigkatawo  kay sa pagkamatuod,  sa isa ka lawas sang Simbahan, mag-ululutod kita sa pagtuo sa isa lamang ka Amay naton sa langit!