1st Sunday of Advent

 

1st Sunday of Advent (Mk 13: 33-37)

MAGBANTAY!

Happy New Year! Bag-ong tuig na sa Kalendaryo Liturhiko sang aton nga Simbahan. Nagasugud naman ang isa ka pahina sang aton nagatini-ug-tiug nga panahon sa aton Kalendaryo Liturhiko, kag aton mabati-an ang pangagda sang aton Ginuo nga magmanginhanda sa kon ano man nga matabo kay wala kita makahibalo kon san-o, kon paano, o sa diin maga-abut ang tion nga Siya magakari. Ang sigurado gid lang, nga Siya MAGA-ABUT!

Ang panahon sang Adbiento naghalin sa tinaga nga ni-Latin nga “Adventus” nga ang buot silingon: “Pag-abut… Paghulat, ukon Pagbantay”. Ini nga panahon sang pagbantay o pagpa-abut isa ka “makahalawat-hawat” nga paghulat, tungud wala kita makahibalo kon san-o gid ang natalana nga ti-on. Buot silingon nga ini nga pagbantay, pagbantay nga wala naga-pauyaya kundi pagbantay nga may kalangkag mientras ginabuhat naton ang gintugyan sa aton sang aton “agalon”.

Ginasiling nga ang aton Ginuo may tatlo ka sahi sang pag-abut. Una, Siya nag-abut bilang isa ka bata nga natawo sa pasungan. Ang ikaduha, ang Iya nga pag-abut bilang Hari sa katapusan nga panahon. Kag ang ikatatlo, amo ang naga-angut sang Iya duha nga pag-abut, ang Iya pag-abut sa aton “Adlaw-adlaw” nga kabuhi!

Siya makita naton adlaw-adlaw sa aton mga kubos nga kautoran! Diri Siya naga-abut sa aton adlaw-adlaw nga pagkabuhi,,,diri naton Siya masumalang. Tani, manami ang aton pag-abi-abi sa Iya sa sining panahon sang Iyang pagpakatawo… tani makita kag makilala naton Siya sa mga KUBOS naton nga mga kautoran– ang aton giinabuhat sa ila ginabuhat naton kay Kristo!

Bag-o naman nga tuig sa aton Kalendaryo Liturhiko kag tapos na ang tuig sang “Dialogue towards Harmony”. Nagasugud naman subong ang tuig “Ad Gentes (Gifted to Give)” ukon tuig sang Misyon. Kita ginapahanumdum nga sa aton ika-500 ka tuig nga pagsukat bilang Katoliko nga Pungsod sa Asia, kita ginregalohan sang Pagtuo nga amo man ang aton ihatag sa aton mga isig-katawo sa aton adlaw-adlaw nga pag-ginawi. Paagi sang aton pagtuo kay Kristo, kita mangin Iya instrumento sa paghatag sing maalwan sa aton mga isigkawo, ilabi na gid ang mga nagakinahanglan- ang mga kubos, kupos, kag kabos. Sila ang mga wala-wala sa panan-aw sang kalibutan nga dapat naton patuhuyan sang aton igtalupangud tungud sa ila kita ginapadala sa pag-misyon- sa pagdala sang maayong balita nga ginbaton gikan sa aton Ginuong Jesukristo.

Nag-abut na sa aton si Jesukristo 500 na ka tuig ang nagligad. Aton siya ginbaton bilang regalo, kag aton man siya ipanagtag sa pagpaambit sa Iya sa isa kag isa.

CHRIST THE KING- Year A (Nov. 22, 2020)

 

CHRIST THE KING- Year A  (Nov. 22, 2020)

( Mt. 25: 31-46)

 

    Basta parti gani sa katapusan sang kalibutan, madamo sa aton ang nagalasa kag nagapamangkut kon san-o bala ini mahanabo? Ayhan sa intensyon nga agud mangin handa kon mag-abut ini. Halos kada dekada sang aton nga henerasyon, may yara gid kita nga mabati-an nga mga panagna nahanungud sini nga isyu. Ang iban nagasiling nga kinahanglan magpanagu sa kweba, kag magdala sang madamo nga balon nga kandila kay may yara nga “three days darkness” kon ini mahanabo. Ang iban man nagasiling nga magkadto na sa ila relihiyon kay sila lang ang maluwas. Kag madamo pa kita nga mabati-an nga mga huring-huring parti sa sini nga ginakakugmatan nga hitabo.

  Apang ano ang ginatudlo sa aton sang aton Liturhiya sa subong nga Domingo, sa diin aton ginasaulog ang Kapiestahan ni Kristo nga hari ukon ang Cristo Rey? Ini nga kapiestahan nagatudlo sa aton nga “nagatakup” na ang isa ka bahin sang Kalendaryo sang Simbahan, tungud “magasugud” naman ang isa ka bag-o nga pagti-ug sang Liturhiya sa aton mga selebrasyon. Magatakup na ang “Year A”, kag magsugud naman ang “Year B” sa pagsugod sang Panahon sang Adbiento. Sa bug-os nga tuig, ginsaulog naton ang pagti-ug sang aton kabuhi sa kabuhi sang aton Ginoo, kag karon, bilang pagtakup sini, aton nga GINAPAHAYAG nga sa pagkamatuod, ang NAGAHARI sa aton pag-ginawi amo si Kristo!- Si Kristo nga magakari bilang aton nga Hari. Amo ini ang ginatumud subong sang aton Liturhiya- ang aton Ginoong Jesus magakari sa katapusan nga panahon bilang Hari sang tagsa-tagsa. Kon san-o ini mahanabo, BISAN SI KRISTO WALA SINI MAKAHIBALO, kundi ang Iya lamang Amay sa langit! Apang kon mahanabo ini nga tion, ini tungud nga may gina-aman Sya nga isa ka bag-o nga pagpamukadkad sang isa ka BAG-O nga kabuhi.

   Sang una nga kustombre, ini nga kapiestahan amo ang kapiestahan sang mga Amay sang mga panimalay tungud ang mga amay amo ang “hari” sang ila nga pamilya… Ang hari nga amo ang dapat nga haligi sang panimalay nga Kristiyano. Ini nga pagkahari naga-ilig sa pagkahari sang aton Ginuong Jesus nga amo ang aton sadsaran sang aton nga pagtuluohan nga Kristiyano.

   Ang pagkahari sang aton Ginuo, matuod-tuod kag wala naga-isip nga pag-alagad. Kag ini amo kuntani ang sulundan sang aton mga amay sang aton tagsa ka panimalay. Ang isa ka amay nga uyaya sa iya obligasyon sa pag-alagad sa iya pamilya, indi takus nga mangin amay sang panimalay! Ang isa ka amay, bilang haligi, dapat mangin kabakud sang iya nga pamilya kag ginagikanan sang kusug sang tagsa ka katapo sa pagpangatubang sang mga kabudlayan sa adlaw-adlaw nga pagkabuhi! Pila ayhan sa aton mga amay sang pamilya ang makabig naton nga matuod-tuod nga hari nga naga-alagad?

   Kon magbasa kita sang nobela, maglantaw sang tele-serye, ukon maglantaw sang sine, nagahawat-hawat kita sa paghulat sang tion nga magasiling: THE END. Buot silingon tapos na ang tanan. Buot silingon, HUMAN na ang istroya, kag gani ang manunulat sina nga istorya, sarang naman makasugod sang isa ka bag-o nga istorya. Kon ang sine gani, TO BE CONTINUED… masiling kita, pigado ina nga sine tungud BITIN. Sa bagay nga masiling naton nga KUMPLETO ang pagsaysay kon may yara nga PAGTAKUP ukon ending ang ginapatuhoyan sang istorya.

  Amo man sini sa aton pagkabuhi. Indi sing human ang tanan, kon wala sang pagtapos. Kag amo man ini ang tinutuyo subong sang aton Ebanghelyo sa aton pagsaulog sang Piesta ni Kristo nga Hari. Magatapos ang tanan sa sining kalibutan, kag sa iya nga pagtakup sini, magakari ang aton Ginoo nga magatimbang sa aton tanan suno sa aton BINUHATAN NGA MAAYO SA MGA KUBOS KAG IMOL NATON NGA ISIGKATAWO. “Kay gingutum ako kag ginpakaon niyo ako, gin-uhaw ako kag ginpainum ninyo ako, dumulu-ong ako kag ginpadayon ninyo ako sa inyo mga puluy-an, hubo ako kag ginpabayu-an ninyo ako, nagmasakit ako kag gin-atipan ninyo ako, nabilanggo kag gindu-aw ninyo ako.” Sa pagtakup naton sang isa ka tuig sang kalendaryo Liturhiko sang Simbahan, kita man dapat maghatag sing SUMA sa sahi sang kabuhi nga aton nga aton ginkabuhi sa pagtalupangud sang presensya sang aton Ginoo paagi sa mga kubos kag mga imol.

  Matuod nga may “ending” ang tanan sa sining kalibutan, apang paano ang aton pagtakup sini? Kon si Kristo ang matuod nga Hari sang aton kabuhi, kilalahon naton Sya sa mga imol kag mga kubos!

33rd Sunday –Ordinary Time- Year A

 

33rd Sunday –Ordinary Time- Year A  

(Mt. 25: 14-30) 

  “Maayo gid, maayo kag matutum nga suluguon! Tungud kay maayo ka magpatikang sang diutay nga kantidad, karon itugyan ko sa imo ang daku nga kantidad. Dali diri kag mag-ambit sang akon kalipay!”

  Sa katapusan sang panahon, magapangayo sing husay sa aton ang aton Ginoo nga ginatumod subong sa palaanggiran sang isa ka agalon nga nagbalik gikan sa madugay nga pagpanglakaton sa malayo nga duog. Sa iya nga pagbalik, iya nga pangayuon kon paano naton ginpatikang ang iya ginbilin nga mga pagkabutang sa aton responsibilidad. Sa mga nagpatikang ukon nagpatin-ad sang iya ginbilin, sya magapadya, kag sa mga wala sang ginhimo, ukon nangin uya-ya sa iya ginbilin, sila pagasilutan. Kasimple gid lang kaayo sang basehan sang padya ukon sang silot. Ang nagpaumwad sang iya ginhatag pagapadyaan, kag ang wala  magbuhat sang dapat nila nga buhaton, pagsilutan!

Isa ka adlaw nagpaindis-indis ang mga sapat kon ano ang ila nahatag sa ila nga amo. Ang manok nagsiling: “Ako ang pinakadamo nga ginhatag, kay nagahatag ako sang akon itlog sa madamo nga mga beses sa akon amo!” Ang kanding nagsiling : “Ako ya ang may madamo nga ginhatag, kay ginahatagan ko adlaw-adlaw sang akon gatas ang akon amo!” Ang baboy nga nagahipos lang sa kilid kay naga-ungad pa sang iya damug, nagsiling: “Ako ya, kaisa lang maghatag, pero ginahatag ko ang BUG-OS ko nga KAUGALINGON sa akon amo!”.

Matuod nga nagahatag kita sang mga halad sa Mahal nga Diyos, pero basi ang aton lang ginahalad ang indi na naton kinahanglanon ukon ang sobra lang sa aton kinita-an, pero sa pagkamatu-od, malayo ang aton kaugalingon kag tagipusu-on sa aton ginahatag kay ginahatag ta lang ang indi ta na kinahanglan ukon nagapabug-at lang sa aton.

Ang maayo nga enkargado nga ginatumod sang aton Ginuo sa Ebanghelyo amo ang naga-entrego sa iya sang KABUG-USAN sang iya kinita-an ukon ang kabug-osan sang iya KAUGALINGON. 

Nagahingapos na ang tuig sa aton kalendaryo Liturhikal, kag ginapatungud ang aton Ebanghelyo nga sa ulihe, pangayu-an kita sang aton Ginuo sang husay sa mga kaayohan nga Iya ginhatag sa aton. Ginpatikang ta bala ini sing maayo kag ginhatag sa Iya ang kabug-osan sang aton ginbuhat sa aton kabuhi?

  Tanan kita mga utod, enkargado lang sang Mahal nga Dios sa sining kalibutan. Ginhatag bala naton ang pinaka-maayo sa pagpatikang sang mga kaayohan nga iya ginpahulam sa aton? Nangin responsable bala kita sa mga manggad nga iya ginbilin sa aton agud aton patin-aron paagi sa isa ka maayo nga pagpangabuhi? Ano ang husay nga aton mahatag sa Iya kon Sya magkari? Kuntani indi kita mag-inimut sa Iya, ukon magkahakug sa mga butang sining kalibutan, kay ang tanan nga aton, Iya, kag Siya ang nagapanag-iya sang tanan nga yara sa aton. Magmaalwan kita sa pagbalik sa Iya sang tanan nga kaayohan nga Iya ginpahulam sa aton.

32nd Sunday in Ordinary Time- Year A

 

32nd Sunday in Ordinary Time- Year A  

(Mt. 25:1-13)

 

Sang bata ka pa, ang imo hardin “Rose Garden”. Sang pamatan-on ka, ang imo hardin “Meteor Garden”. Sang hamtong ka na, ang imo hardin “Beer Garden”, kag sang tigulang ka na kag madali ka na lang magtaliwan, ang imo hardin “Memorial Garden”. Apang sa aton nga mga Katoliko may sugpon pa ini. Pagkatapos sang memorial garden amo ang “HEAVENLY GARDEN”. Amo ini ang aton ginahandaan sa sining dutang luhaan. Ang kaalam indi lamang sang ihibalo kundi PAGKA-MAINANDAMON… paghanda sa maayo ukon malain nga magaabut sa aton kabuhi.

Ang palaang-giran sang mga maalam kag mga kulang-kulang nga mga birhenes ginhambal sang aton Ginuo sa kultura nga lain sang sa aton kultura subong. May mga Pulong sa bag-o nga kasulatan nga sarang makatudlo sa aton sa paghangup sini nga Palaang-giran subong. Sang una ang kasal nagasugud nga ang nobyo kag ang iya mga abyan nagalakat agud sa pagsugat sang nobya sa iya nga puluy-an kag ginikanan. Ang seremonya nagasugod sa gab-i sa bagay nga ang partido sang lalaki nagasugud sang ila hilikuton pagtunud sang adlaw. Sa pag-abut sang nobyo nagahulat na ang nobya kag ang iya mga partido sa pagsug-alaw sang nobyo. Naga-upod dayon ang mga birhenes sa balay sang nobya kag sa iya pamilya sa diin pagahiwaton ang punsyon. Nagadala ang mga birhenes sing lampara kag nagakanta sang mga ambahanon sang paghigugma samtang nagapanglakaton sila nga nagaprosesyon sa kagab-ihon.

Sa Palaanggiran, naulihi sa pag-abut ang nobyo asta gid magtungang-gab-i. Sa pihak nga bahin, ang mga birhenes nga wala nakadala sang paaman nga lana, naka-diskubre nga diutay na lang ang ila lana sa bagay nga nagkadto sila sa malapit nga mga barangay sa pagbakal sing lana. Apang ang prosesyon nakasugod na kag sang mag-abut sila sa ila pagbakal sing lana, nakasugod na ang punsyon kag nakapinarado na ang balay sang nobya. Siguro daku gid ang ila kahangawa sang magsinggit sila: “Ginuo, Ginuo, buksi man kami!” kag nabati-an nila ang nobyo nga nagsiling: “Wala ako makakilala sa inyo.”

 

Ini nga Palaanggiran, makita lang kay San Mateo Ebanghelyo, nagapahanumdum sa mga kristyano sang una  nga panahon nga magmangin handa nga MAINANDAMON  sa nagahilapit na lang nga pag-abut sang Manluluwas. Si San Mateo nagahambal sa ila nga ang pag-abut sang Manluluwas sarang nga madali na lang o madugay pa suno sa ginapaabut kag gani dapat magmangin handa  sila sa tanan nga tion paagi sa paghanda sang paaman nga lana sa ila mga lampara. Madamo sang mga detalye ang aton makita nga sarang naton maangut kon lantawon naton ini sa detalye sang palaang-giran sang aton Ginoo. Ang nobyo amo si Kristo. Ang nobya amo ang Simbahan (Bug. 22:17). Ang mga birhenes amo ang tanan-tanan nga katapo sang Simbahan. Ang lampara nga may lana nga wala sing paaman nga lana nagarepresentar sang pagtuo nga halos ginahuptan sang tanan. Ang lampra nga may paaman nga lana nagarepresentar sang maayo nga mga buhat sang nagahulat. Ang lampara nga wala magbalon sing paaman katulad sang pagtuo lamang nga wala sing maayo nga binuhatan- patay kag wala’y pulos (San. 2:17).

Ang kay San Mateo bala nga mensahe mapuslanon pa sa aton nga panahon subong nga mga moderno nga mga Kristyanos? Mapuslanon gid! Samtang nagahingapos kita sa aton Kalendaryo Liturhiko, ang Simbahan, paagi sa Ebanghelyo, nagaagda sa aton sa pagpamalandong sang katapusan- katapusan sang aton kabuhi kag katapusan sang kalibutan. Ang pinaka-manami nga paghanda amo ang pagsunod sa mga maalam nga mga birhenes. Ang mga maalam nga mga birhenes nagbalon sing paaman nga mga lana agud magpadayon sa pagsiga ang ila mga suga. Sa amo man nga bagay, magpadayon kita sa pagbuhat sing maayo kag sa pagpabilin sa pagkabuhi sa aton nga pagtuo. Amo ini ang pinakamaayo sa paghanda sang aton kaugalingon sa pag-abut sang aton nga Ginoo, bisan pa, ano nga oras Siya magaabut.